Het logboek liegt

Vanochtend heeft een agent een factuur voor me uit een leveranciersportaal gehaald. Zelf. In mijn eigen browser. Daarna de rest van de facturen van dit jaar, en toen vertelde hij me netjes wat het totaal was.

Ik vond het geweldig. Twintig minuten werk verdwenen.

Pas ’s middags bedacht ik wat er eigenlijk was gebeurd. Die agent had geen API-sleutel. Geen service account. Geen eigen inlog. Hij had mijn sessie geleend. Voor dat portaal was ik het. Van de eerste klik tot de laatste download.

Dus als iemand over een half jaar vraagt wie die facturen heeft opgehaald, zegt het logboek: Peter.

Het logboek liegt niet. Het weet het verschil niet

Dat onderscheid maakten we nooit, want het was er niet. Alles wat er in een systeem gebeurde, gebeurde door een mens met een muis, of door een koppeling met een eigen identiteit. Twee categorieën, netjes gescheiden, allebei herleidbaar.

Een agent die jouw browser bestuurt valt in geen van beide. En dus valt hij in de eerste.

Voor jou privé is dat vervelend. Voor een MSP is het iets anders.

Ons hele vak is een bundel geleende identiteiten

Denk even na over wat wij eigenlijk verkopen. Software komt van iemand anders. Wij verkopen dat wij de sleutels mógen hebben. 🔑

GDAP op tientallen tenants. Beheeragents op duizenden endpoints. Toegang tot mailboxen die we zelf nooit gebruiken. Dát is het product.

Een klant geeft ons die sleutels omdat we kunnen aantonen wat we ermee hebben gedaan. Elk contract, elke audit, elke ISO-certificering, elke cyberverzekering rust op datzelfde vermogen: achteraf laten zien wie wat deed.

Zet daar een agent naast die door onze sessies werkt, en dat vermogen verdampt. Er gaat niets mis; het onderscheid is alleen weg.

Lenen, Geven, Nemen

Ik ben het gaan opschrijven, want ik zag drie manieren waarop een agent aan toegang komt. Ze volgen elkaar op, en ze verdringen elkaar níet.

1. 01

   Lenen

   De agent gebruikt jouw sessie. Geen eigen identiteit, geen eigen spoor.

   Het logboek ziet jou.

   waargenomen

2. 02

   Geven

   De agent krijgt een eigen identiteit, eigen rechten, een eigen regel in het log.

   Zichtbaar, en meteen honderden identiteiten die niemand opruimt.

   opkomend

3. 03

   Nemen

   De agent komt bij toegang die niemand hem gaf, door te combineren.

   Niet inbreken. Optellen.

   verwacht

Lenen. De agent gebruikt jouw sessie en heeft niets van zichzelf. Geen identiteit, geen scope, geen eigen spoor. Alles wat hij doet is voor het doelsysteem niet te onderscheiden van jou. Dit is dinsdagochtend. Dit is wat er bij mij gebeurde, en het gebeurt op elke laptop waar iemand een computer-use-agent, een handige extensie of een assistent met browsertoegang heeft aangezet.

Geven. De agent krijgt een eigen identiteit. Een eigen principal, eigen rechten, een eigen regel in het logboek. Hier beweegt de markt nu naartoe, en het is een echte verbetering: je kunt eindelijk zien dat het een agent was.

Maar let op wat het niet doet. Het maakt Lenen niet onmogelijk. Het zet er iets naast. En je ruilt één probleem voor een ander dat we allemaal kennen: honderden identiteiten die niemand opruimt, met rechten die niemand meer kan uitleggen. Wij hebben dat met service accounts al twee keer meegemaakt. Ik zie geen enkele reden waarom het deze keer anders gaat.

Nemen. Hier verlaat ik de observatie, en dat zeg ik expliciet.

Een agent die redeneert komt uiteindelijk bij toegang die niemand hem heeft gegeven. Niet door in te breken, maar door te combineren. Een tool met een ruimere scope dan de agent zelf. Een instructie die in een document meelift. Een koppeling die net iets te veel mag omdat iemand in 2023 dacht: ach.

Dit is het deel waarvan ik denk dat het komt, niet het deel dat ik heb gezien. Houd me eraan over twee jaar.

Even vooruit: 2028

Een klant belt. Er staat data ergens waar het niet hoort. Niet dramatisch, geen ransomware. Maar het staat er, en de klant wil weten hoe.

Jij duikt in de logs. Er staan beheeracties in vanuit jullie gedelegeerde toegang, om kwart over drie ’s nachts. Was dat jullie engineer in Manilla? Was dat de agent die jullie voor rapportages gebruiken? Of was het een agent die de sessie van die engineer leende terwijl hij ergens anders mee bezig was?

Je weet het niet. Je kúnt het niet weten, want er is één identiteit en drie mogelijke handen.

De verzekeraar hoeft niet aan te tonen dat jullie het hebben gedaan. Hij hoeft alleen vast te stellen dat jullie niet kunnen aantonen dat jullie het níet hebben gedaan. Dat is genoeg om af te wijzen. Dat is bij aansprakelijkheid altijd genoeg geweest.

De eerste MSP die hieraan onderdoor gaat, gaat onderdoor aan het niet kunnen bewijzen.

Drie dingen, en geen ervan kun je kopen

Weet waar er geleend wordt. Niet “hebben we een AI-beleid”, maar: op welke machines, in welke browsers, met wiens sessie. Inventariseer computer-use-agents en extensies met browsertoegang zoals je vijf jaar geleden schaduw-IT inventariseerde. Bij ons ook. Bij mij vanochtend.

Scheid nu al, ook als het nog niet hoeft. Alles wat autonoom mag handelen krijgt een eigen identiteit, en daarmee een eigenaar, een levenscyclus en een einddatum. Niet omdat een norm het vraagt, maar omdat je het over drie jaar niet meer kunt uitzoeken. De opruiming die je nu niet inricht, doe je nooit.

Zet het in je contract voordat je klant erom vraagt. Wat een agent bij jou wel en niet mag, en hoe je aantoont dat je je eraan houdt. Wie dit als eerste aanbiedt verkoopt vertrouwen. Wie wacht tot de vraag komt, staat het te verdedigen.

En Microsoft?

Een eigen identiteit voor agents is een goede stap in fase twee. Echt. Maar er zit geen enkele knop in die iets doet aan fase één, want voor de tenant is een agent in jouw browser geen agent. Die is jou.

Dat is geen verwijt. Dat is een eigenschap van het probleem: je kunt van buiten niet zien wie de muis beweegt. Alleen: reken er niet op dat iemand anders dit voor je oplost, en trap niet in een governance-dashboard dat alleen de agents laat zien die zich netjes hebben aangemeld.

Agents komen onze systemen niet binnen. Ze zijn er al. Vanochtend, in mijn browser, onder mijn naam. De vraag is of we dat over twee jaar nog kunnen navertellen.