Copilot, Claude of ChatGPT: welke past bij jouw werk?

Dit is met afstand de vraag die ik het vaakst krijg. Meestal van iemand die net gehoord heeft dat een collega ergens voor betaalt en zich afvraagt of hij iets mist.

Het eerlijke antwoord is dat ze allemaal goed zijn. Ze zijn alleen goed in verschillende dingen, en het verschil zit niet waar de meeste mensen het zoeken. Niet in welk model het slimst is, maar in praktische zaken. Wat mag je van je werkgever gebruiken. Waar staat de informatie die je nodig hebt. En hoeveel mag het kosten.

Ik heb er een korte vragenlijst van gemaakt. Negen vragen, twee minuten, en je krijgt er één advies uit met de bijbehorende kosten. Voor wie eerst wil weten waar hij tussen kiest, hieronder eerst de vijf op een rij.

De vijf, in gewone taal

Copilot Chat is de gratis variant die al in de meeste abonnementen van Microsoft 365 zit. Je hoeft er niets voor te kopen en je zakelijke gegevens zijn beschermd. Prima voor mail, samenvatten en een eerste opzet van een tekst. Sinds mei van dit jaar is hij wel uit Word, Excel en PowerPoint gehaald voor iedereen zonder betaalde licentie, dus je werkt nu via de losse Copilot app in plaats van in het document zelf.

Microsoft 365 Copilot is de betaalde versie, rond de 26 euro per persoon per maand. Het verschil is dat deze je eigen bedrijfsgegevens kent. Hij doorzoekt je mail, je Teams gesprekken, je agenda en je SharePoint in één vraag, en hij werkt gewoon binnen Word en Excel. Voor mensen die de hele dag in Office zitten is dat een ander product dan de gratis chat.

Copilot Cowork is geen assistent maar een uitvoerder. Je beschrijft wat je opgeleverd wilt hebben en hij regelt de stappen zelf. Je krijgt geen advies terug maar een afgerond document. Het werkt alleen bovenop een betaalde licentie en je rekent per uitgevoerde klus af, waardoor de kosten flink kunnen oplopen.

Claude is de sterkste in lange stukken en zorgvuldig nadenken. Contracten, beleidsstukken, aanbestedingen, alles waar je echt doorheen moet en waar de nuance telt. Rond de 20 dollar per maand. Wat het niet doet: het zit niet in je Office apps en het maakt geen plaatjes of video.

ChatGPT is de breedste gereedschapskist. Naast tekst kun je er beeld, video en spraak mee maken, en het doet stevig online uitzoekwerk met bronnen erbij. Ook rond de 20 dollar. Let op één ding: op het persoonlijke abonnement worden je gesprekken standaard gebruikt om het model te trainen, tenzij je dat uitzet. Voor klantwerk wil je het zakelijke abonnement.

Wat het verschil echt maakt

In de praktijk beslissen drie dingen het.

Wat je mag. Werk je bij een organisatie waar IT bepaalt welke software erop mag, dan is het gesprek meestal snel klaar. Dan kies je binnen Microsoft en verder niet. Dat is geen ramp, maar wel goed om vooraf te weten in plaats van achteraf.

Waar je informatie staat. Dit is het punt dat mensen het vaakst over het hoofd zien. Zit de informatie die je nodig hebt in je eigen mail, agenda en documenten, dan is er maar één product dat daar zonder omweg bij kan, en dat is de betaalde Copilot. Lever je je documenten liever zelf aan, dan zijn Claude en ChatGPT prima en een stuk goedkoper.

Hoe vaak je het gebruikt. Bij dagelijks gebruik verdient elk van deze abonnementen zich binnen een week terug aan bespaarde tijd. Gebruik je het een paar keer per maand, dan is de gratis chat gewoon genoeg en moet je jezelf niets aanpraten.

Waarom je er waarschijnlijk twee nodig hebt

Iedereen die serieus met deze dingen werkt, komt vroeg of laat op twee abonnementen uit. Eentje die in je werkomgeving zit en je bedrijfsgegevens kent, en eentje die goed nadenkt.

Dat is geen luxe maar een logisch gevolg van hoe ze gebouwd zijn. Copilot weet wat er in je organisatie speelt maar is niet de scherpste denker. Claude denkt uitstekend maar weet niets van jouw bedrijf tenzij je het aanlevert. Samen kosten ze ongeveer 45 euro per persoon per maand, en dat is nog altijd minder dan een uur van een consultant.

De keuzehulp geeft daarom altijd twee namen. Bovenaan je primaire keuze, daaronder wat je er waarschijnlijk naast gaat zetten zodra je merkt waar je vastloopt.

Zo lees je de uitkomst

Je krijgt één aanbeveling met de prijs erbij en drie redenen waarom hij bij jou past. Die redenen komen rechtstreeks uit je eigen antwoorden, dus als je het er niet mee eens bent kun je terug en een antwoord aanpassen.

Onder elke aanbeveling staat een blokje met de kop waar het je in de steek laat. Dat heb ik er bewust ingezet. Elk van deze vijf heeft iets waar hij niet goed in is, en ik vind dat je dat moet weten voordat je iets afsluit en niet erna.

Helemaal onderaan zie je hoe alle vijf voor jou scoorden. Staan er twee dicht bij elkaar, dan is de keuze inderdaad niet zo scherp en kun je rustig de goedkoopste van de twee nemen.

Nog even dit

De prijzen zijn indicatief, exclusief btw, en de stand is augustus 2026. Dit landschap verschuift echt om de paar weken, dus check de actuele voorwaarden voordat je tekent.

En één praktisch advies dat los staat van welke tool je kiest. Als bij jullie nooit is vastgelegd wat wel en niet mag met bedrijfsgegevens, regel dat dan eerst. Niet omdat het moet van iemand, maar omdat het gesprek achteraf een stuk vervelender is.